Mensen ruilen voor tokens: de beloofde winst blijft uit

Sophie Jansen · 2026-07-07

Stel je voor: je bent een ingenieur die een half miljoen euro per jaar kost. Je baas verwacht dat je jaarlijks voor minstens €230.000 aan AI-tokens verbruikt. Anders ben je het niet waard. Dat is de realiteit die Jensen Huang, CEO van Nvidia, schetste tijdens de All-In Podcast na GTC 2026. Zijn boodschap was helder: als een ingenieur van €460.000 niet minstens €230.000 aan tokens verbruikt, is dat een alarmsignaal. Nvidia zelf mikt op een jaarlijkse tokenrekening van €1,84 miljard voor zijn hele engineeringteam. Het is een opvallende uitspraak van de man die de chips verkoopt. Maar het beschrijft perfect wat er nu gebeurt in bedrijven over de hele wereld: geld dat vroeger naar mensen ging, gaat nu naar tokens. De vraag is alleen: werkt die ruil wel? De eerste bedrijven die deze stap zetten, geven een eerlijk antwoord, en dat is vaak nee. ### Waar het geld naartoe ging De verschuiving is duidelijk. De vier grootste cloudproviders plannen gezamenlijk zo'n €644 miljard aan investeringen voor 2026, bijna het dubbele van vorig jaar. Gartner voorspelt dat de uitgaven aan AI-agentsoftware zullen stijgen naar €190 miljard, een toename van 139%. Aan de andere kant van de balans blijkt uit data van Challenger, Gray & Christmas dat AI voor de vierde maand op rij de belangrijkste reden is voor ontslagen in de VS, waarbij technologie goed is voor 31% van de ontslagen in de eerste helft van het jaar. Een intern memo van Meta, verkregen door Reuters, beschreef de ontslagen van 8.000 medewerkers in mei als een manier om de flinke investeringen te compenseren, terwijl de omzet in dat kwartaal met 33% groeide. Uit documenten van Oracle blijkt dat het personeelsbestand met 21.000 is gekrompen, terwijl de besparingen worden gebruikt voor de bouw van datacenters. Dit zijn zeer winstgevende bedrijven. De ontslagen zijn geen overlevingsmaatregelen; ze zijn een vorm van financiering. Andy Challenger vat de data van zijn bedrijf simpel samen: "Bedrijven verschuiven budgetten naar AI-investeringen ten koste van banen." De taak die een werknemer uitvoerde, is misschien helemaal niet geautomatiseerd. Het budget dat ervoor was, is gewoon verplaatst. ### Wat het geld opleverde Hier wordt het verhaal wat lastiger. Gartner ondervroeg 350 leidinggevenden bij bedrijven met een omzet van meer dan €920 miljoen, die allemaal AI-agents of automatisering inzetten. Ongeveer 80% van hen had het personeelsbestand ingekrompen, maar er was geen verband tussen die bezuinigingen en betere resultaten. Analist Helen Poitevin concludeert: "Het verminderen van personeel kan budgetruimte creëren, maar het levert geen rendement op." Haar onderzoek wees uit dat de organisaties die wel hun rendement verbeterden, AI gebruikten om hun mensen te versterken in plaats van te vervangen. Ook aan de tokenkant van de balans is er een kentering gaande. Uber gaf 5.000 ingenieurs AI-codetools in december, en in april was het hele AI-budget voor 2026 al op. Chief operating officer Andrew Macdonald gaf toe dat, ondanks dat 70% van de code door AI was gegenereerd, de link met wat klanten ervaren ontbrak: "Die link is er nog niet." Uber's ingenieurs hebben nu een maximum van €1.380 per maand aan AI-uitgaven. Walmart voerde een vergelijkbare rantsoenering in voor zijn interne assistent nadat de vraag alle prognoses overtrof, meldde Bloomberg. Wat hier duidelijk wordt: als tokens het budget overschrijden, worden ze aan banden gelegd. Als mensen het budget overschrijden, krijgen ze ontslag. ### De bekentenis Geen bedrijf heeft de cirkel zo publiekelijk rondgemaakt als Klarna. De fintechreus verving ongeveer 700 klantenservicefuncties door een AI-assistent van OpenAI, bevroor de werving van mensen voor meer dan een jaar en maakte zijn AI-first model tot onderdeel van zijn pitch aan investeerders op de beurs. Maar toen daalde de klanttevredenheid, namen het aantal klachten toe, en CEO Sebastian Siemiatkowski ging naar Bloomberg om te zeggen wat weinig leidinggevenden hardop zeggen: "We waren te veel gericht op efficiëntie en kosten. Het resultaat was lagere kwaliteit, en dat is niet duurzaam." Klarna neemt weer mensen aan, en de CEO pleit nu voor investeringen in kwaliteit in plaats van alleen maar bezuinigen. ### Wat kunnen we hiervan leren? Het is verleidelijk om AI te zien als een wondermiddel dat kosten bespaart en productiviteit verhoogt. Maar de realiteit is genuanceerder. De bedrijven die succes boeken, zijn niet degenen die mensen massaal vervangen, maar degenen die AI inzetten om hun mensen beter te laten presteren. Het is een les die elke organisatie ter harte kan nemen: technologie kan een krachtig hulpmiddel zijn, maar het is geen vervanging voor menselijk inzicht en klantgerichtheid. De balans tussen efficiëntie en kwaliteit blijft cruciaal, en die balans is niet te vinden in een tokenbudget alleen.