Japan's plan voor 10 miljoen AI-robots: een nieuwe strategie

Sophie Jansen · 2026-07-01

Japan heeft zijn plannen voor AI-robots omgezet van een discussiepunt naar een officiële nationale strategie. Deze week bevestigde de overheid de cijfers die al rondgingen: 10 miljoen AI-aangedreven robots in 18 industrieën tegen 2040, met publieke financiering tot wel €5,6 miljard (1 biljoen yen) over vijf jaar. Het is een indrukwekkend getal, maar het is meer dan een beleidsdroom. Dit is een concreet project dat de overheid heeft opgedragen, en de bouwer is een bedrijf dat buiten Japan nog nauwelijks bekend is. ### Het project achter het AI-robotsplan Het Ministerie van Economie, Handel en Industrie (METI) en het Japanse innovatieagentschap NEDO hebben Noetra en het nationale onderzoekslab AIST officieel gevraagd een "fysieke AI"-model te ontwikkelen. Dit loopt van fiscaal 2026 tot 2030. Het doel is een multimodaal fundamentmodel dat taal, afbeeldingen, video en sensordata samen kan lezen, zodat een robot een ruimte kan interpreteren en erin kan handelen, in plaats van alleen voorgeprogrammeerde bewegingen uit te voeren. Een eerste versie wordt al dit fiscale jaar verwacht, met jaarlijkse upgrades daarna. De data komt van fabrikanten en andere deelnemende bedrijven. Het geld is niet onvoorwaardelijk: de huidige opdracht is naar verluidt ongeveer €2,1 miljard waard, gefinancierd uit GX Economy Transition Bonds. Alleen de eerste twee jaar zijn gegarandeerd. Daarna wordt de financiering jaarlijks beoordeeld via een stage-gate proces, wat betekent dat Tokio kan terugtrekken als Noetra zijn mijlpalen mist. Voor een project van deze omvang is dat een belangrijk detail: het biljoen yen is een plafond, geen garantie. ### Wie bouwt het eigenlijk? Noetra is voor een meerderheid in handen van SoftBank, NEC, Sony Group en Honda. Fujitsu en Rakuten overwegen naar verluidt om zich aan te sluiten. SoftBank-ingenieurs werken samen met onderzoekers van Preferred Networks en AIST zelf. Het is een vertrouwd patroon voor een Japanse industriële push: in plaats van één bedrijf dat alleen een grensverleggend model najaagt, heeft de staat een consortium samengesteld van bedrijven die al de hardware bouwen waarop dit model moet draaien, van Honda's robotica tot Sony's beeldsensoren. ### Waarom robots, en waarom nu? Industrieminister Ryosei Akazawa was direct over de reden. Het plan zal, zei hij, "krachtig sociale implementatie bevorderen" in sectoren zoals restaurants, voedselproductie en medische zorg. Achter die taal zit een arbeidsmarkt die leegloopt: Japan's vergrijzende bevolking, gecombineerd met een streng migratiebeleid, heeft grote delen van de economie met een tekort aan werknemers geplaatst zonder eenvoudige oplossing. Japan begint niet helemaal opnieuw. Het land heeft jarenlange expertise in robotica opgebouwd in ouderenzorg, rampenbestrijding, productie en zelfs de opruiming van Fukushima Daiichi. Dit project is een poging om die ervaring exporteerbaar te maken, niet alleen een binnenlandse pleister. De timing is ook geen toeval. Zuid-Korea kondigde binnen een dag na Japan's bevestiging zijn eigen robotica-push aan. Beide regeringen zien fysieke AI als het volgende front in een concurrentie die tot nu toe vooral over chatbots en cloudcontracten ging. ### Waar je op moet letten De echte test is niet het doel voor 2040, maar de eerste stage-gate beoordeling. Als Noetra zijn vroege mijlpalen haalt en dit fiscale jaar een bruikbaar model uitbrengt, verwacht dan dat de investeerderslijst ver buiten de huidige vier groeit. Zo niet, dan geeft de financieringsstructuur Tokio alle reden om rustig weg te lopen in plaats van een vastgelopen nationaal project te ondersteunen. Zie ook: Van cloud naar fabriek – humanoïde robots komen naar werkplekken. Wil je meer leren over AI en big data van industrieleiders? Houd onze updates in de gaten.