Japan's AI-robotplan: 10 miljoen robots in 2040

Sophie Jansen · 2026-07-01

Japan heeft een gedurfde stap gezet. Het plan voor AI-robots is geen praatje meer, maar een officiële nationale strategie. De overheid bevestigde deze week de cijfers: 10 miljoen AI-aangedreven robots in 18 industrieën tegen 2040, met publieke financiering tot wel 5,6 miljard euro (ongeveer 1 biljoen yen) over vijf jaar. Dat klinkt indrukwekkend, hè? Maar het is geen wensenlijstje. Het is een project dat de overheid nu formeel heeft opgedragen. En het bedrijf dat het bouwt? De meeste mensen buiten Japan hebben er nog nooit van gehoord. ### Het project achter het AI-robotplan METI en NEDO, het Japanse ministerie van Economische Zaken en het innovatieagentschap, hebben Noetra en AIST (een nationaal onderzoekslab) gevraagd een "fysiek AI"-model te ontwikkelen. Dit loopt van fiscaal 2026 tot 2030. Het doel? Een multimodaal basismodel dat taal, afbeeldingen, video en sensordata samen kan lezen. Zo kan een robot een kamer interpreteren en erin handelen, in plaats van alleen voorgeprogrammeerde bewegingen uit te voeren. Een eerste versie komt er mogelijk al dit fiscale jaar, met jaarlijkse updates daarna. De data wordt aangeleverd door fabrikanten en andere deelnemende bedrijven. Het geld is niet onvoorwaardelijk. De opdracht voor dit jaar is naar verluidt ongeveer 2,1 miljard euro waard, gefinancierd uit een allocatie van 387,3 miljard yen via GX Economy Transition Bonds. ### Alleen de eerste twee jaar zijn gegarandeerd Na die twee jaar wordt de financiering jaarlijks beoordeeld via een 'stage-gate'-proces. Tokyo kan dus terugtrekken als Noetra zijn mijlpalen niet haalt. Voor een project van deze omvang is dat een belangrijk detail: het biljoen yen-bedrag is een plafond, geen garantie. ### Wie bouwt het eigenlijk? Noetra is grotendeels in handen van SoftBank, NEC, Sony Group en Honda. Fujitsu en Rakuten overwegen nog of ze meedoen. SoftBank-ingenieurs werken samen met onderzoekers van Preferred Networks en AIST zelf. Het is een vertrouwd patroon voor een Japanse industriële push: in plaats van dat één bedrijf alleen een geavanceerd model najaagt, heeft de staat een consortium samengesteld van bedrijven die al de hardware bouwen waarop dit model moet draaien – van Honda's robotica tot Sony's beeldsensoren. ### Waarom robots, en waarom nu? Industrieminister Ryosei Akazawa was direct over de reden. Het plan, zei hij, zal "krachtig de sociale implementatie bevorderen" in sectoren zoals restaurants, voedselproductie en medische zorg. Achter die taal zit een arbeidsmarkt die leegloopt. Japan's vergrijzende bevolking, gecombineerd met een streng migratiebeleid, heeft grote delen van de economie zonder werknemers achtergelaten. Er is geen eenvoudige oplossing. Japan begint niet vanuit het niets. Het land heeft jarenlange ervaring opgebouwd in robotica voor ouderenzorg, rampenbestrijding, productie en zelfs de opruiming van Fukushima Daiichi. Dit project is een poging om die ervaring exporteerbaar te maken, niet alleen een binnenlandse pleister. ### De timing is geen toeval Zuid-Korea kondigde binnen een dag na Japan's bevestiging zijn eigen robotica-push aan. Beide regeringen zien fysieke AI als het volgende front in een concurrentie die tot nu toe vooral over chatbots en cloudcontracten ging. ### Waar je op moet letten De echte test is niet het doel voor 2040, maar de eerste 'stage-gate'-beoordeling. Als Noetra zijn vroege mijlpalen haalt en dit jaar een bruikbaar model uitbrengt, groeit de investeerderslijst snel. Zo niet, dan geeft de financieringsstructuur Tokyo alle reden om stil te stoppen. Zie ook: Van cloud naar fabriek – humanoïde robots komen naar werkplekken. Wil je meer leren over AI en big data van industrieleiders? Blijf op de hoogte.