Japans AI-robotplan: 10 miljoen robots in 2040

Sophie Jansen · 2026-07-01

Japans AI-robotplan is geen praatje meer, het is nu officieel nationaal beleid. Deze week bevestigde de overheid de cijfers die iedereen al noemde: 10 miljoen AI-gestuurde robots in 18 sectoren tegen 2040, met een publieke financiering van maximaal 1 biljoen yen (ongeveer €5,7 miljard) over vijf jaar. Dat klinkt als een indrukwekkend plan, en dat is het ook. Maar wat veel mensen over het hoofd zien, is dat dit geen wensenlijstje is. Het is een project dat de overheid nu formeel heeft opgedragen aan een bedrijf waar de meeste mensen buiten Japan nog nooit van hebben gehoord. ### Het project achter het AI-robotplan Het Japanse Ministerie van Economie, Handel en Industrie (METI) en het innovatieagentschap NEDO hebben Noetra en het nationale onderzoekslaboratorium AIST de opdracht gegeven om een 'fysieke AI' te ontwikkelen. Dit loopt van fiscaal 2026 tot 2030. Het doel? Een multimodaal basismodel dat taal, afbeeldingen, video en sensordata samen kan lezen. Zo kan een robot een ruimte echt begrijpen en erin handelen, in plaats van alleen voorgeprogrammeerde bewegingen uit te voeren. Een eerste versie moet al dit fiscale jaar verschijnen, met jaarlijkse upgrades daarna. De data wordt aangeleverd door fabrikanten en andere deelnemende bedrijven. Het geld is niet onvoorwaardelijk. De opdracht voor dit fiscale jaar is naar verluidt ongeveer €2,1 miljard waard, afkomstig uit een toewijzing van 387,3 miljard yen via GX Economy Transition Bonds. ### Alleen de eerste twee jaar zijn gegarandeerd Na die twee jaar wordt de financiering jaarlijks geëvalueerd via een 'stage-gate'-proces. Dat betekent dat Tokio de stekker eruit kan trekken als Noetra zijn mijlpalen niet haalt. Voor een project van deze omvang is dat een belangrijk detail: het biljoen yen is een plafond, geen garantie. ### Wie bouwt het eigenlijk? Noetra is voor het grootste deel eigendom van SoftBank, NEC, Sony Group en Honda. Fujitsu en Rakuten overwegen naar verluidt om zich aan te sluiten. SoftBank-ingenieurs werken samen met onderzoekers van Preferred Networks en AIST zelf. Het is een vertrouwd patroon voor een Japanse industriële push: in plaats van dat één bedrijf alleen een grensverleggend model najaagt, heeft de staat een consortium samengesteld van bedrijven die al de hardware bouwen waar dit model op moet draaien. Denk aan Honda's robotica en Sony's beeldvormingssensoren. ### Waarom robots, en waarom nu? Industrieminister Ryosei Akazawa is duidelijk over de reden. Het plan zal, zei hij, 'krachtig de sociale implementatie bevorderen' in sectoren zoals restaurants, voedselproductie en medische zorg. Achter die taal schuilt een arbeidsmarkt die leegloopt: Japan's vergrijzende bevolking, gecombineerd met een streng migratiebeleid, heeft grote delen van de economie met een tekort aan werknemers achtergelaten. Er is geen makkelijke oplossing in zicht. Japan begint niet helemaal vanaf nul. Het land heeft jarenlang expertise opgebouwd in robotica voor ouderenzorg, rampenbestrijding, productie en zelfs de opruiming van Fukushima Daiichi. Dit project is een poging om die ervaring exporteerbaar te maken, niet alleen een binnenlandse pleister. De timing is ook geen toeval. Zuid-Korea kondigde binnen een dag na Japan's bevestiging zijn eigen robotica-push aan. Beide regeringen framen fysieke AI als het volgende front in een concurrentiestrijd die tot nu toe vooral over chatbots en cloudcontracten ging. ### Waar je op moet letten De echte test is niet het doel voor 2040, het is de eerste 'stage-gate'-evaluatie. Als Noetra zijn vroege mijlpalen haalt en dit fiscale jaar een bruikbaar model uitbrengt, kun je verwachten dat de investeerderslijst flink groeit. Als dat niet gebeurt, geeft de financieringsstructuur Tokio alle reden om er stil uit te stappen, in plaats van een vastgelopen nationaal project overeind te houden. Zie ook: Van cloud naar fabriek – humanoïde robots komen naar werkplekken Wil je meer weten over AI en big data van experts uit de industrie?