Japan zet AI-robots in tegen personeelstekort: 10 miljoen stuks in 2040

Sophie Jansen · 2026-07-01

Japan heeft zijn plan voor AI-robots omgezet van een praatpunt naar een officiële nationale strategie. Deze week bevestigde de overheid de cijfers die al rondgingen: 10 miljoen AI-aangedreven robots verspreid over 18 industrieën in 2040, ondersteund door publieke financiering tot wel €5,6 miljard (omgerekend van 1 biljoen yen) over vijf jaar. Het klinkt als een indrukwekkend getal, maar wat veel mensen missen is dat dit geen wensenlijstje is. Het is een project dat de overheid nu formeel heeft opgedragen, en het bedrijf dat het bouwt is buiten Japan vrijwel onbekend. ### Het project achter het AI-robotplan Het Japanse ministerie van Economie, Handel en Industrie (METI) en het innovatieagentschap NEDO hebben Noetra en het nationale onderzoekslab AIST officieel ingeschakeld om een 'fysiek AI'-model te ontwikkelen. Dit loopt van fiscaal 2026 tot 2030. Het doel is een multimodaal basismodel dat taal, afbeeldingen, video en sensorgegevens samen kan lezen. Zo kan een robot een ruimte interpreteren en erin handelen, in plaats van alleen voorgeprogrammeerde bewegingen uit te voeren. Een eerste versie verschijnt mogelijk al dit fiscale jaar, met jaarlijkse upgrades daarna. De data wordt vrijwillig aangeleverd door fabrikanten en andere deelnemende bedrijven. Het geld is niet onvoorwaardelijk: de opdracht voor dit jaar is naar verluidt ongeveer €2,1 miljard waard, gefinancierd uit een toewijzing van 387,3 miljard yen via GX Economy Transition Bonds. Alleen de eerste twee jaar zijn gegarandeerd. Daarna wordt de financiering jaarlijks beoordeeld via een getrapt proces. Tokio kan dus terugtrekken als Noetra zijn mijlpalen niet haalt. Voor een project van deze omvang is dat een belangrijk detail: het bedrag van €5,6 miljard is een plafond, geen garantie. ### Wie bouwt het eigenlijk? Noetra is voor het grootste deel in handen van SoftBank, NEC, Sony Group en Honda. Fujitsu en Rakuten overwegen naar verluidt om zich aan te sluiten. SoftBank-ingenieurs werken samen met onderzoekers van Preferred Networks en AIST. Het is een vertrouwd patroon voor een Japanse industriële push: in plaats van dat één bedrijf alleen een grensverleggend model najaagt, heeft de staat een consortium samengesteld van bedrijven die al de hardware bouwen waar dit model op moet draaien. Denk aan Honda's robotica en Sony's beeldsensoren. ### Waarom robots, en waarom nu? Minister van Industrie Ryosei Akazawa is direct geweest over de reden. Het plan, zei hij, zal 'krachtig sociale implementatie bevorderen' in sectoren zoals restaurants, voedselproductie en medische zorg. Achter die taal zit een arbeidsmarkt die mensen tekortkomt: Japan's vergrijzende bevolking, gecombineerd met een streng migratiebeleid, heeft grote delen van de economie met een tekort aan werknemers opgezadeld. Er is geen eenvoudige oplossing in zicht. Japan begint niet vanuit het niets. Het land heeft jarenlange ervaring opgebouwd in robotica voor ouderenzorg, rampenbestrijding, productie en zelfs de opruiming van Fukushima Daiichi. Dit project is een poging om die ervaring exporteerbaar te maken, niet alleen een binnenlandse pleister. De timing is ook geen toeval. Zuid-Korea kondigde binnen een dag na Japan's bevestiging zijn eigen robotica-push aan. Beide regeringen zien fysieke AI als het volgende front in een concurrentie die tot nu toe vooral ging over chatbots en cloudcontracten. ### Waar moet je op letten? De echte test is niet het doel voor 2040, maar de eerste getrapte beoordeling. Als Noetra zijn vroege mijlpalen haalt en dit fiscale jaar een bruikbaar model uitbrengt, kun je verwachten dat de investeerderslijst flink groeit. Zo niet, dan geeft de financieringsstructuur Tokio alle reden om rustig af te haken in plaats van een stagnerend nationaal project overeind te houden. Zie ook: Van cloud naar fabriek – humanoïde robots komen naar werkplekken Wil je meer leren over AI en big data van industrieleiders?