Hoe AI de ontdekking van medicijnen in China versnelt van jaren naar maanden

Sophie Jansen · 2026-07-27

Stel je voor: een medicijn dat normaal gesproken viereneenhalf jaar kost om de eerste ontwikkelingsfase te doorlopen, is nu in negen maanden klaar. Dat is geen sciencefiction, maar de realiteit bij Insilico Medicine, een in Hongkong genoteerd bedrijf dat kunstmatige intelligentie combineert met laboratoriumonderzoek in China. Volgens CEO Alex Zhavoronkov heeft AI de tijd om kandidaat-geneesmiddelen te produceren teruggebracht tot ongeveer een jaar. Zijn snelste programma haalde kandidaat-nominatie in negen maanden, terwijl het typische traject ongeveer dertien maanden duurt. Ter vergelijking: conventionele methoden hebben vaak viereneenhalf jaar nodig om hetzelfde punt te bereiken. Deze tijdlijn omvat de vroege ontdekking en kandidaatselectie, niet het volledige traject van medicijnontwikkeling. Klinische proeven, productie en wettelijke beoordeling blijven aparte fasen. Maar het laat wel zien hoe AI een game-changer kan zijn in een sector waar tijd letterlijk levens redt. ### Hoe AI de kandidaatselectie versnelt Insilico gebruikt generatieve AI om biologische doelwitten te identificeren, potentiële medicijnmoleculen te ontwerpen en te beoordelen welke verbindingen naar laboratoriumtests moeten gaan. Het bedrijf zegt dat programma's doorgaans binnen twaalf tot achttien maanden kandidaat-nominatie bereiken, nadat onderzoekers tussen de 60 en 200 moleculen hebben gesynthetiseerd en getest. Het workflow combineert AI-ontwerpen met beoordeling door onderzoekers en experimentele validatie. Laboratoriumexperimenten blijven noodzakelijk om de biologische activiteit en medicijneigenschappen van door AI geselecteerde verbindingen te bevestigen. Insilico zegt dat het AI-ondersteunde proces teams in staat stelt om kandidaat-nominatie te bereiken na het testen van een kleinere set gesynthetiseerde moleculen. Het bedrijf heeft echter geen directe vergelijking gepresenteerd met gelijkwaardige programma's die zonder AI zijn ontwikkeld. ### Concrete resultaten en wereldwijde samenwerking Sinds 2021 heeft Insilico 31 preklinische kandidaten gegenereerd. Dertien programma's hebben onderzoeksgeneesmiddelgoedkeuringen gekregen, waardoor ze naar menselijke studies kunnen gaan. Het bedrijf doet AI-onderzoek in Montreal en Abu Dhabi, terwijl veel experimentele validatie en laboratoriumschaalvergroting in China plaatsvindt. De Shanghai-faciliteit heeft delen van biologische bemonstering en verbindingsscreening geautomatiseerd. Teams buiten China ontwikkelen en evalueren de AI-modellen, terwijl onderzoekers in Shanghai biologische tests, screening en schaalvergroting afhandelen. Zhavoronkov schrijft een deel van de kortere ontwikkelingscyclus toe aan de onderzoeksinfrastructuur, operationele kosten en regelgevingsomgeving in China. Hij zegt dat farmaceutische bedrijven met onderzoekslaboratoria in China ongeveer twee jaar kunnen besparen op traditionele kandidaat-ontwikkelingstijdlijnen. ### China's rol in de mondiale farmaceutische industrie China is verder gegaan dan het produceren van generieke medicijncomponenten en speelt nu een grotere rol bij het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen. Internationale medicijnmakers werken ook samen met Chinese laboratoria, contractonderzoeksorganisaties, klinische proefcentra en biotechnologiebedrijven. Een Pfizer-directeur zei dat klinische ontwikkeling in China drie keer sneller en tegen ongeveer de helft van de kosten van equivalent werk in Europa kan worden uitgevoerd. Volgens Reuters hebben medicijnkandidaten doorgaans vijf tot zeven jaar nodig om de Chinese markt te bereiken, vergeleken met ten minste acht tot tien jaar in westerse markten. China heeft in 2025 een beoordelingspad van dertig werkdagen geïntroduceerd voor in aanmerking komende klasse I-innovatief medicijn klinische proefaanvragen. Aanvragen die deskundig advies vereisen of complexe technische kwesties omvatten, kunnen worden verplaatst naar een beoordelingsperiode van zestig werkdagen. ### Samenwerkingen en concurrentie Zhavoronkov vat het treffend samen: "We concurreren nu met Chinese farmaceutische bedrijven op tijdlijnen, en met traditionele biotechnologiebedrijven in het Westen op nieuwigheid." Insilico heeft onderzoeks- en ontwikkelingscontracten met bedrijven zoals Eli Lilly en Japan's Takeda. Het bedrijf en het in Taiwan gevestigde Bora Pharmaceuticals hebben ook een voorgestelde strategische alliantie aangekondigd die meer dan €2,3 miljard zou kunnen bedragen als definitieve overeenkomsten worden ondertekend. Hoewel Insilico onderzoeksfaciliteiten in China heeft, zegt Zhavoronkov dat meer dan 90% van de omzet van westerse farmaceutische bedrijven komt. Hij heeft niet bekendgemaakt hoeveel omzet het bedrijf genereert. Deze cijfers onderstrepen hoe AI, gecombineerd met strategische locatiekeuzes, de farmaceutische industrie radicaal kan veranderen. ### Wat dit betekent voor de toekomst Deze ontwikkelingen laten zien dat AI niet alleen een hype is, maar een praktisch hulpmiddel dat de tijd en kosten van medicijnontwikkeling drastisch kan verlagen. Voor patiënten betekent dit snellere toegang tot nieuwe behandelingen. Voor de industrie betekent het een verschuiving in concurrentievoordelen: niet langer wie de grootste laboratoria heeft, maar wie de beste AI-modellen en slimste samenwerkingen kan inzetten. Het is een ontwikkeling die we de komende jaren nog veel vaker zullen zien.