Fysieke AI breekt door: de race tussen West en Oost

Sophie Jansen · 2026-03-04

Je kent dat gevoel wel, toch? Dat er iets in de lucht hangt. Het is niet één doorbraak die het verschil maakt, maar een hele reeks ontwikkelingen die tegelijkertijd samenkomen. En precies dát gebeurt nu met fysieke AI. Het is een moment waar je aandacht aan moet besteden, want het vertelt je meer dan welke productlancering dan ook. ### Wat is fysieke AI eigenlijk? De term is eigenlijk best simpel. Het gaat over AI-systemen die niet alleen data verwerken of content genereren, maar die de echte wereld waarnemen, redeneren en erin handelen. Denk aan robots, autonome voertuigen, machines die zich aanpassen. Jensen Huang, de CEO van Nvidia, noemde het 'het ChatGPT-moment voor robotica'. En dat is een slimme vergelijking. Die ChatGPT-vergelijking gaat niet over overdreven hype. Het signaleert dat een technologie die eerst alleen in onderzoekslabs bestond, nu klaar is voor commerciële inzet. Die overgang zien we nu gebeuren, van fabrieksvloeren in Silicon Valley tot podia in Shanghai. ### Het Westen bouwt het fundament Aan de westkant draait de push voor fysieke AI vooral om een platformrace. De bedrijven die het hardst investeren zijn niet per se robotica-bedrijven – het zijn infrastructuurbedrijven die robotica zien als het volgende platform waarop AI geld gaat opleveren. - Nvidia heeft nieuwe Cosmos- en GR00T-modellen uitgebracht voor robotleren en -redeneren, samen met de Blackwell-aangedreven Jetson T4000-module, die 4x meer energie-efficiëntie biedt voor robotica-computing. - Arm heeft een compleet nieuwe Physical AI-businessunit opgezet, gericht op chipontwerp voor robotica en intelligente voertuigen. - Siemens en Nvidia hebben plannen aangekondigd voor een 'Industrial AI Operating System', met de ambitie om 's werelds eerste volledig AI-gestuurde adaptieve productielocatie te creëren. En dan is er Google, dat onlangs zijn robotica-softwareunit Intrinsic volledig in huis heeft gehaald. Die zet Google in staat om fabrikanten een volledig geïntegreerde stack aan te bieden: AI-modellen van DeepMind, implementatiesoftware van Intrinsic en cloudinfrastructuur van Google Cloud. De interne Android-vergelijking is veelzeggend. Android won de smartphone-markt niet door de beste telefoon te bouwen, maar door de laag te worden waar alles anders op draaide. Precies dat probeert Google nu met fysieke AI. De gevolgen voor bedrijven zijn enorm. Een Deloitte-enquête onder meer dan 3.200 zakelijke leiders wereldwijd toonde aan dat 58% al op enige manier fysieke AI gebruikt, en dat dit stijgt naar 80% met plannen voor de komende twee jaar. De vraag is er. De vraag is niet langer óf je moet overstappen, maar hoe snel en op wiens platform. ### Het Oosten bouwt de machines Het Chinese verhaal rond fysieke AI is anders van karakter – en misschien wel tastbaarder. Tijdens het Spring Festival Gala dit jaar voerden humanoïde robots van meerdere Chinese startups kung fu-routines, luchtacrobatiek en choreografie uit voor honderden miljoenen kijkers. Een scherp contrast met de wankelende prototypes die een jaar geleden nog scepsis opriepen. Het was een spektakel, zeker. Maar het was ook een statement. China was goed voor meer dan 80% van de wereldwijde installaties van humanoïde robots in 2025 en meer dan de helft van 's werelds industriële robots. Die dominantie wordt ondersteund door structurele voordelen die verder gaan dan software. China controleert ongeveer 70% van de wereldwijde lidar-sensormarkt, leidt in de productie van harmonische reductoren – de tandwielen die cruciaal zijn voor robotbeweging – en heeft hardwarekosten omlaag gedreven door dezelfde schaalvoordelen die hun EV-industrie hebben voortgestuwd. Alibaba is de race ingegaan met RynnBrain. Het land heeft een voorsprong in hardware en productie die moeilijk in te halen is. Het is een race tussen twee verschillende benaderingen: het Westen dat het fundament bouwt en het Oosten dat de machines perfectioneert. En zoals een insider het verwoordde: 'Het gaat niet om wie de beste robot bouwt, maar om wie het ecosysteem bepaalt waarop alle robots draaien.' De komende jaren zullen laten zien welke aanpak wint, of misschien wel hoe ze elkaar aanvullen. Eén ding is zeker: fysieke AI is geen toekomstmuziek meer. Het is hier, en het verandert alles.