AI versnelt medicijnontwikkeling: van 4,5 jaar naar 9 maanden in China

Sophie Jansen · 2026-07-27

Stel je voor: een kandidaat-geneesmiddel dat normaal ruim vier jaar nodig heeft om de eerste testfase te bereiken, is nu binnen negen maanden klaar. Dat is geen sciencefiction, maar de realiteit bij Insilico Medicine. Dit in Hongkong genoteerde bedrijf combineert kunstmatige intelligentie (AI) met laboratoriumonderzoek in China en heeft daarmee de tijdlijn voor vroege medicijnontwikkeling drastisch verkort. CEO Alex Zhavoronkov deelt hoe ze dit voor elkaar krijgen. ### De cijfers achter de versnelling Insilico's snelste programma bereikte kandidaat-nominatie in slechts negen maanden, terwijl het gemiddelde ongeveer dertien maanden is. Ter vergelijking: traditionele methoden doen er volgens Zhavoronkov zo'n 4,5 jaar over om hetzelfde stadium te bereiken. Het gaat hier om de vroege ontdekkings- en selectiefase, niet om het volledige traject van medicijn tot markt. Klinische onderzoeken, productie en goedkeuring blijven aparte stappen. - Snelste programma: 9 maanden - Gemiddelde AI-tijdlijn: 13 maanden - Traditionele aanpak: 4,5 jaar - Besparing: tot 3,5 jaar in de vroege fase ### Hoe AI de kandidaat-selectie versnelt Insilico gebruikt generatieve AI om biologische doelen te identificeren, moleculen te ontwerpen en te bepalen welke stoffen verder moeten naar laboratoriumtests. Het bedrijf zegt dat programma's doorgaans binnen twaalf tot achttien maanden een preklinische kandidaat opleveren, nadat onderzoekers zestig tot tweehonderd moleculen hebben gesynthetiseerd en getest. Hun workflow combineert AI-ontwerpen met menselijke beoordeling en experimentele validatie. Laboratoriumexperimenten blijven noodzakelijk om de biologische activiteit en medicijneigenschappen te bevestigen. Insilico geeft aan dat het AI-ondersteunde proces teams in staat stelt om na het testen van een kleinere set moleculen tot kandidaat-nominatie te komen. Ze hebben geen directe vergelijking gepubliceerd met programma's die zonder AI zijn ontwikkeld. ### Resultaten en wereldwijde samenwerking Sinds 2021 heeft Insilico 31 preklinische kandidaten gegenereerd. Dertien programma's hebben goedkeuring gekregen om door te gaan naar onderzoeken bij mensen. Het bedrijf voert AI-onderzoek uit in Montreal en Abu Dhabi, terwijl experimentele validatie en opschaling grotendeels in China plaatsvinden. Hun Shanghai-faciliteit heeft delen van biologische monstername en stoffenscreening geautomatiseerd. Teams buiten China ontwikkelen en evalueren de AI-modellen, terwijl onderzoekers in Shanghai verantwoordelijk zijn voor biologische tests, screening en opschaling. Zhavoronkov schrijft een deel van de kortere ontwikkelingscyclus toe aan China's onderzoeksinfrastructuur, lagere operationele kosten en gunstige regelgeving. Farmaceutische bedrijven met laboratoria in China kunnen ongeveer twee jaar van de traditionele kandidaat-ontwikkelingstijd afhalen. ### De bredere context in China China is verder gegaan dan alleen het produceren van generieke medicijn-ingrediënten en speelt nu een grotere rol in de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Internationale farmaceuten werken samen met Chinese laboratoria, contractonderzoeksorganisaties, klinische onderzoekscentra en biotechbedrijven. Een Pfizer-directeur zei dat klinische ontwikkeling in China drie keer sneller en ongeveer de helft goedkoper kan worden uitgevoerd dan in Europa. Medicijnkandidaten doen er doorgaans vijf tot zeven jaar over om de Chinese markt te bereiken, tegenover minstens acht tot tien jaar in westerse markten, volgens Reuters. China heeft in 2025 een beoordelingsroute van 30 werkdagen geïntroduceerd voor klinische onderzoeksaanvragen voor innovatieve klasse I-geneesmiddelen. Aanvragen die deskundig advies vereisen of complexe technische kwesties bevatten, kunnen worden verplaatst naar een beoordelingsperiode van 60 werkdagen. ### Concurrerend op timing, innovatief op inhoud 'We concurreren nu met Chinese farmaceutische bedrijven op tijdlijnen en met traditionele biotechbedrijven in het Westen op nieuwigheid', aldus Zhavoronkov. Insilico heeft onderzoeks- en ontwikkelingscontracten gesloten met farmaceuten zoals Eli Lilly en het Japanse Takeda. Het bedrijf en het Taiwanese Bora Pharmaceuticals kondigden ook een strategische alliantie aan die meer dan €2,3 miljard (omgerekend van $2,5 miljard) kan bedragen, mits definitieve overeenkomsten worden getekend. Hoewel Insilico onderzoeksfaciliteiten in China heeft, komt meer dan 90% van de omzet van westerse farmaceutische bedrijven. Zhavoronkov heeft niet bekendgemaakt hoeveel omzet dat precies is. ### Wat dit betekent voor de farmaceutische industrie Deze ontwikkeling laat zien dat AI niet alleen een hype is, maar daadwerkelijk de doorlooptijd van medicijnontwikkeling kan verkorten. Voor patiënten betekent dit hopelijk snellere toegang tot nieuwe behandelingen. Voor de industrie verandert het concurrentieveld: bedrijven die AI omarmen, kunnen een voorsprong krijgen op traditionele spelers. Het is een spannende tijd waarin technologie en geneeskunde steeds meer samenkomen.