AI in de juridische sector: van symboliek naar echte verandering

Sophie Jansen · 2026-04-22

De juridische wereld staat aan de vooravond van een fundamentele verschuiving. In een interview met Artificial Lawyer schetste Olivier Chaduteau, eigenaar van een in Parijs gevestigd AI-native adviesbureau, een helder beeld van de huidige staat van AI in de juridische sector. Zijn analyse laat zien dat we niet langer praten over experimenten, maar over een echte transformatie. ### Drie fases van AI-adoptie Chaduteau onderscheidt drie duidelijke fases. In de eerste fase wezen advocaten AI af als irrelevant voor hun expertwerk. Het was iets voor techneuten, niet voor serieuze juristen. In de tweede fase kochten organisaties licenties voor grote taalmodellen (LLM's) – vooral om te laten zien aan partners en cliënten dat ze meededen. Maar er gebeurde weinig concreets. Nu zitten we in de derde fase, en die is anders. Bedrijven begrijpen eindelijk dat het tijd is om écht met AI aan de slag te gaan. Het gaat niet meer om symboliek, maar om operationele verandering. ### Wat er echt nodig is Volgens Chaduteau moeten kantoren zich richten op drie kerngebieden: - **Change management**: hoe begeleid je mensen door deze transitie? - **De juiste operationele modellen**: welke processen worden heringericht? - **Hervorming van het verdienmodel**: hoe verdien je geld in een AI-gedreven wereld? Het betekent dat workflows opnieuw worden geschreven, dat advocaten worden omgeschoold, en dat er duidelijke normen komen voor AI-gebruik. En ja, dat zijn politieke vragen – veel uitdagender dan de simpele keuze voor welk LLM of welke juridische AI-dienst je koopt. ### Afscheid van het uurtarief? Een van de meest ingrijpende veranderingen is de manier waarop juridische diensten worden gefactureerd. AI versnelt het opstellen van documenten, het beoordelen van dossiers en het doen van onderzoek. De directe koppeling tussen de tijd van een advocaat en zijn inkomen wordt daardoor zwakker. Chaduteau voorspelt dat we afscheid gaan nemen van kost-plus-prijzen en uurtarieven. In de plaats komt waardeprijsgeving – iets waar veel kantoren al over nadenken, los van technologische ontwikkelingen. ### Twee strategieën voor senior managers Senior managers hebben twee keuzes: 1. AI inzetten binnen bestaande facturatiemodellen, zo lang mogelijk optimaliseren van de verhouding tussen kosten en opbrengsten. 2. Het dienstenaanbod en de prijzen volledig herontwerpen rond een AI-gedreven, gestroomlijnde workflow. Chaduteau denkt dat cliënten uiteindelijk de doorslag geven. Iemand – waarschijnlijk een nieuwkomer zonder traditionele facturatiepraktijken – gaat betere waarde bieden dankzij hogere efficiëntie. De rest van de markt zal moeten volgen. Dit is klassieke technologische disruptie. ### Druk van buitenaf Interne juridische afdelingen staan steeds meer onder druk om aan te tonen hoe ze AI inzetten in hun workflows. Die druk is groter dan welk intern enthousiasme dan ook. Hetzelfde speelt in andere bedrijfsfuncties waar flink is geïnvesteerd in AI. Chaduteau verwacht dat AI-capaciteit onderdeel wordt van paneelselectie, pitchprocessen en doorlopende cliëntbeoordeling. Kantoren moeten straks kunnen uitleggen: - Welke taken worden ondersteund door AI? - Welke waarborgen zijn er? - Hoe wordt cliëntvertrouwelijkheid beschermd? - Wat is het meetbare effect op snelheid en kwaliteit? ### Meer dan kostenbesparing Chaduteau ziet AI niet alleen als een kostenbesparend middel. Het geeft advocaten juist meer ruimte voor interessant werk. Mensen – ook juristen – raken meer betrokken bij technologie die saaie, routinematige taken overneemt. In grote kantoren betekent dit praktijkgerichte toepassingen en basisbegeleiding. Elk gebruiksscenario is anders. ### De toekomst Grote advocatenkantoren bewegen van symbolische adoptie naar echte operationele veranderingen. De kantoren die hiervan profiteren, zijn degenen die nú hun processen herzien. Het is geen kwestie van óf, maar van hoe snel.