AI-Impact: Bescheiden nu, groei verwacht

Sophie Jansen · 2026-02-20

Er is een nieuwe, uitgebreide internationale studie verschenen over de impact van AI op bedrijfsniveau. En de belangrijkste bevinding is positiever dan veel mensen dachten. Bijna 6000 geverifieerde executives in vier landen geven aan dat AI de afgelopen drie jaar maar bescheiden verschuivingen in productiviteit of werkgelegenheid heeft veroorzaakt. Die gemeten impact laat vooral de vroege fase van implementatie zien, niet een falen van de technologie zelf. ### De huidige stand van zaken Het onderzoek, uitgevoerd door een internationaal team van economen, toont aan dat meer dan 90% van de bedrijven geen meetbare verandering in personeelsaantallen door AI rapporteert. Dat is logisch als je bedenkt hoe kort AI al echt wordt ingezet en dat het vaak nog in losse functies wordt gebruikt. Nieuwe technologieën hebben nu eenmaal tijd nodig om te groeien – dat is historisch gezien altijd zo geweest. De adoptie van AI is trouwens wijdverspreid. Ongeveer 69% van de bedrijven gebruikt al een vorm van AI. Denk aan: - Tekstgeneratie via grote taalmodelen (41%) - Gegevensverwerking via machine learning (28%) - Het maken van visuele content (29%) De tools zijn al onderdeel van de dagelijkse werkzaamheden. En hoewel de meetbare impact op bedrijfsniveau vaak achterloopt op de adoptie, gaat de trend overduidelijk omhoog.  ### Vooruitkijken: versnelling in zicht Executives verwachten dat de effecten de komende drie jaar sterker zullen worden. Gemiddeld rekenen ze op een productiviteitsstijging van 1,4% en een outputgroei van 0,8%. In landen die al meer dan een decennium kampen met zwakke productiviteitsgroei zijn dit soort stijgingen best opmerkelijk. Kleine verbeteringen, opgeteld over alle sectoren, kunnen de nationale output echt verschuiven. Dan het lastige onderwerp werkgelegenheid. Executives verwachten een bescheiden daling van 0,7% in personeelsaantallen over dezelfde periode. In het Verenigd Koninkrijk komt ongeveer twee derde van deze aanpassing waarschijnlijk door langzamer aannemen, niet door ontslagen. Dat patroon wijst op een geleidelijke herverdeling van rollen, geen abrupte beëindiging. > Net als bij eerdere automatisering golven, laten de totale cijfers niet de banencreatie in aangrenzende rollen zien. Denk bij AI aan functies rond data governance, modeltoezicht, prompt engineering en AI-gestuurde servicedevelopment. Veel daarvan zijn compleet nieuwe banen.  ### Het verschil in verwachtingen Het onderzoek vergeleek ook de verwachtingen van executives met die van werknemers. Werknemers in de VS verwachten dat AI de werkgelegenheid bij hun bedrijf met 0,5% zal laten stijgen, terwijl executives een daling van 1,2% verwachten. Ook op het gebied van productiviteit zien ze het anders: werknemers voorzien een stijging van 0,92%, executives van 2,25%. Die verschillen komen door een ander perspectief. Executives kijken naar kostenstructuren en concurrentiedruk. Werknemers ervaren hoe AI hun dagelijkse taken aanvult en nieuwe mogelijkheden biedt. In de praktijk wordt AI vaak ingezet om te assisteren, niet om te vervangen – vooral in kennisintensief werk. Uit gecontroleerde proeven blijkt dat productiviteitswinsten vooral te zien zijn bij minder ervaren medewerkers. En kwaliteitsverbeteringen gaan hand in hand met betere outputcijfers. Waar communicatie en training duidelijk zijn, verloopt de adoptie meestal soepel. ### Waarom deze data ertoe doet Elke enquête heeft zijn eigen ontwerp, en dat beïnvloedt de cijfers. De onderzoekers merkten zelf al verschillen op met andere studies. Maar de kern blijft overeind: we zitten in een overgangsfase. De impact van AI is nu nog bescheiden, maar de verwachtingen voor de nabije toekomst zijn groter. Het is een kwestie van tijd, goede implementatie en het creëren van de juiste, nieuwe rollen die bij deze technologie horen. Voor professionals in Nederland die met AI aan de slag gaan, is het een realistisch, hoopvol beeld.