Zo verlaag je AI-agentkosten met slimme MCP-toolrechten

Sophie Jansen · 2026-08-13

AI-agenten zijn geweldig, maar ze kunnen stiekem flink in de kosten lopen. Elke keer dat zo'n agent een model aanroept, stuurt het namelijk een heleboel metadata mee: schema's, namen, beschrijvingen en parameters van álle tools die beschikbaar zijn via een MCP-server. Okta noemt dit de 'tool tax' – tokens die worden verbruikt terwijl het model overweegt welke tools het zou kunnen gebruiken, inclusief tools die het nooit zal aanroepen. Het probleem is dat deze kosten al ontstaan vóórdat de agent daadwerkelijk een tool probeert te gebruiken. Als een verzoek later wordt afgewezen omdat het niet geautoriseerd is, kun je die prompt-tokens niet meer terugkrijgen. De oplossing die Okta voorstelt? Filter de lijst met tools vóórdat die het model bereikt, op basis van de rechten van de agent-identiteit en de gekoppelde gebruiker. ### Wat is de tool tax precies? MCP-servers zijn inmiddels een standaard manier geworden om AI-agenten te verbinden met tools en data. Denk aan Google Workspace, Slack of interne bedrijfsservers. Maar een MCP-server kan een groot aantal tools blootleggen, en het model ontvangt bij élke beurt een weergave van elke beschikbare tool in zijn prompt. Die weergave bevat dus een schema, plus de toolnaam, beschrijving en parameters. Het klinkt misschien onschuldig, maar de kosten stapelen zich snel op wanneer een veelgebruikte MCP-server veel tools exposeert. Elke actieve gebruiker draagt bij aan de overhead bij elke modelaanroep. Het is dus zowel een tool-probleem als een gebruikers-probleem. Daar komt nog een toegangsbeveiligingsdimensie bij kijken. Een agent die tools ziet buiten zijn autorisatiebereik, kan proberen ze te gebruiken. Een controle die de aanroep op runtime blokkeert, kan de uitvoering stoppen, maar het kwaad is dan al geschied: het model heeft de tooldefinitie al ontvangen en tokens verbruikt om die te verwerken. ### Hoe Okta de tool-lijst filtert vóór de prompt Okta plaatst deze functionaliteit binnen zijn 'blueprint voor de veilige agentische onderneming'. Die vraagt organisaties om hun agenten, toegestane verbindingen en geautoriseerde acties in kaart te brengen. De aanpak verkleint de vraag van toegang tot een hele MCP-server naar toegang tot individuele tools op die server. Een beheerder configureert in het Okta-dashboard welke tools een specifieke identiteit mag gebruiken. Okta retourneert dan alleen die subset van tools in plaats van de volledige catalogus van de server. De agent ontvangt deze kortere lijst bij elke beurt in zijn prompt. En Okta controleert de rechten opnieuw op runtime, vlak vóórdat een toolaanroep wordt uitgevoerd. Dit ontwerp past het principe van least-privilege toe op toolniveau. Het idee is simpel: een agent zou geen weet moeten hebben van resources, databases of tools waarvoor hij geen expliciete toestemming heeft. Door niet-beschikbare tools uit de prompt te verwijderen, verdwijnen ook hun schema-kosten uit de modelaanroep. ### De cijfers achter de bewering Okta geeft geen live klantimplementatie in het blogbericht. Het bewijs voor de claim komt uit interne modellering met Okta-productdata en openbare vendordocumentatie. Er is dus geen klantdata gebruikt. Het interne model simuleerde een enkele MCP-client met toegang tot een catalogus van bedrijfstools. Het vergeleek het aantal tools dat zichtbaar was vóór en ná identity-based scoping. Om de scoped blootstelling te schatten, koppelde Okta de MCP Server-tools aan de OAuth-scopes die ze ontgrendelen. Daarna definieerde het representatieve gebruikerssegmenten: - Helpdesk-gebruikers met alleen-lezen rechten - Helpdesk-operators - App-beheerders - Merk- en e-mailbeheerders - Superbeheerders Elk segment kreeg een gewicht op basis van een aangenomen aandeel in het maandelijkse verkeer. De tool-reductie berekende Okta als één min de verhouding tussen gescopede en ongescopede tools. In sommige scenario's verdwenen daardoor meer dan 90% van de tools – en daarmee ook een groot deel van de tokenkosten. ### Wat betekent dit voor jouw organisatie? Als je AI-agenten inzet binnen je bedrijf, is dit zeker het overwegen waard. De kosten van AI draaien niet alleen om de aanroepen zelf, maar ook om wat er in die aanroepen wordt meegestuurd. Door tools slim af te schermen op basis van identiteit, kun je niet alleen de beveiliging verbeteren, maar ook de kosten verlagen. Het is geen wondermiddel, maar wel een slimme z cannot move. De combinatie van least-privilege en kostenbesparing maakt dit een aantrekkelijke optie voor bedrijven die serieus bezig zijn met AI-adoptie. Zeker nu de druk op efficiëntie toeneemt, is het de moeite waard om te kijken hoe jij jouw MCP-tools inricht.